Setki twarzy Lupina

„(…) Zastanawiam się czasem, dlaczego tak niewiele osób wybiera wygodny i popłatny fach włamywacza. Trudno o wdzięczniejsze zajęcie, jeśli ktoś jest w miarę zręczny i ma nieco oleju w głowie. Wszak to praca nie wymagająca zbytniego wysiłku… w sam raz dla ojca licznej rodziny. Może nawet zbyt łatwa… To staje się nudne.”

Czy złodziej może równocześnie być dżentelmenem? To pytanie jako pierwsze pojawiło się w mojej głowie, gdy trafiłam na niepozorną, kieszonkowej wielkości książkę Maurica Leblanca. Autor w swojej kreacji wielkiego Arsene Lupina, o którym słyszała już cała Francja, połączył niemal przeciwstawne sobie pojęcia, tworząc bardzo ciekawą sylwetkę. Potwierdzeniem tego jest między innymi powyższy cytat, ukazujący tok rozumowania głównego bohatera.

Historię rozpoczyna sielankowy, jak mogłoby się wydawać, obraz. Początek XX wieku, ogromny transatlantyk, przepych oraz bogactwo wyłaniające się z co drugiej kajuty. Miejsce idealne − z dala od świata zewnętrznego − dla wprawionego złodzieja potrafiącego przybrać oraz odgrywać przeróżne role. Chrapkę na sakiewki gości wzmaga jeszcze fakt, że nikt nie jest w stanie wskazać Lupina jako winnego dzięki jego umiejętnościom kamuflażu. Jedyne informacje, które przekazano telegrafem przed sztormem, nie są wystarczające, aby go rozpoznać. Zaczyna się zabawa. Zabawa dla słynnego włamywacza, a także dla grupy młodzieńców mających świadomość jego obecności i pragnących uchwycić nieproszonego gościa.

Choć wydaje się, że powyższy wątek mógłby być główną fabułą książki, to w rzeczywistości na pierwszy tom składa się zaledwie osiem niezbyt obszernych rozdziałów nawiązujących do zupełnie różnych okresów czasowych, wydarzeń i miejsc. Zabieg ten ma na celu przybliżenie nam przeszłości tytułowego włamywacza, czasów dzieciństwa, moralności, a także ukazuje jego słabości… A właściwie jedną, ale bardzo dotkliwą − miłość. Charakter Lupina podkreślony został także poprzez jego troskę wobec słabych i pokrzywdzonych. Odczuwał on nieodpartą potrzebę pomocy najuboższym, z którą na równi balansowała potrzeba udowadniania (prawdę mówiąc − niezliczoną ilość razy) nieudolności policji.

Wertując kartki tworzy nam się obraz mężczyzny pewnego siebie, przebiegłego, zachowującego trzeźwy umysł. Wobec kobiet − uprzejmy i uwodzicielski. Nie można także odmówić mu odważnych posunięć oraz decyzji. Jego pomysłowość oraz przenikliwość niczym najlepszego śledczego zadziwia nawet jego nemezis − Ganimarda, detektywa, który ściga go od lat. Całą sylwetkę uzupełnia arogancki stosunek Lupina do całego świata. Czego więcej potrzeba, aby odnieść sukces w tej profesji? Według naszego dżentelmena − przyjaciół, którzy pojawią się na każde wezwanie i pomogą przy wybranych przez niego skokach.

Dodatkowo autor, aby jeszcze bardziej zainteresować czytelnika, wykorzystał w książce ciekawy zabieg. Po sukcesie Arthura Conana Doyl’a i kreacji największego detektywa wszechczasów − Sherlocka Holmesa, posłużył się on jego sylwetką do utworzenia kolejnego przeciwnika, naszego włamywacza, a mianowicie Herlocka Sholmesa. Podobieństwo wręcz uderzające i będące równocześnie rękawicą rzuconą przez Leblanca. Kto wygra? Kto jest lepszy? W końcu to dwa wielkie umysły, które stopniowo będą wchodzić sobie w drogę i spróbują wzajemnie się przechytrzyć. 

Książkę Arsen Lupin. Dżentelmen włamywacz czyta się z prawdziwym zaciekawieniem… Jest to z pewnością klasyka kryminału, ale opowiedziana z innej perspektywy, w taki sposób, że sami do samego końca nie zawsze jesteśmy pewni jak Lupin dokonał skoku. Rozdziały są zwięzłe i krótkie, co sprawia, że akcja szybko postępuje i nie nuży. Mimo że pierwszą opowieść o tytułowym bohaterze napisano w 1905 roku, nie straciła ona na swoich walorach. Stosowany język, formy grzecznościowe oraz technologia z XX wieku przenosi nas w inną rzeczywistość, w czasy, w których złapanie złodzieja nie było takie proste.

Adrianna Sałecka
ada.sal@o2.pl

Źródła:

Maurice Leblanc: Arsen Lupin. Dżentelmen włamywacz. Warszawa 2009.

Zdjęcie: Joanna Trąbka